O Wiśle

Strefa kibica

Wisła – miasto u źródeł

U źródeł królowej polskich rzek znajduje się miasto Wisła. Miasto, które łączy w sobie kameralność, ale i światowość, tradycję, bogactwo natury i jednocześnie nowoczesność. 

„Perła Beskidów” położona jest w południowej części Polski, w centrum Beskidu Śląskiego, w sąsiedztwie granicy z Republiką Czeską i Słowacką. Miejscowość z każdej strony otaczają lasy i góry, tworząc niepowtarzalną panoramę. Wisła oferuje liczne atrakcje sportowe i rekreacyjne. Życzliwi i gościnni wiślanie budują klimat swojskości i naturalności.

Miasto wyróżnia się specyficznym, w porównaniu do innych górskich miejscowości, usytuowaniem w kilku dolinach. Wiele zabudowań mieszkalnych i letniskowych znajduje się poza centrum, w bocznych dolinach, m.in. Malinka, Czarne, Gościejów, Partecznik, Głębce, Łabajów, Dziechcinka, Jawornik, Gahura oraz na stokach okolicznych gór.

Dojazd do Wisły

Wisła posiada połączenia z wieloma miastami całego kraju (bezpośrednie połączenie z Bielskiem, Katowicami, Krakowem, Opolem, Lublinem i in.). Na zelektryfikowanej linii kolejowej znajdują się w obrębie miasta dwa dworce i trzy przystanki PKP. Na trasie do Wisły Głębce pociągi jadą przez dwa piękne wiadukty wybudowane w latach 30-tych nad dolinami Dziechcinki i Łabajowa. Na terenie miasta działa dobrze rozwinięta komunikacja autobusowa. Bliskość portów lotniczych w Pyrzowicach, Balicach i czeskiej Ostrawie ułatwia szybkie podróżowanie samolotami.

Beskidzka 5 – siła płynie z gór

Wisła jest jedną z pięciu gmin tworzących Beskidzką 5. To region położony w centrum Beskidu Śląskiego, w skład którego wchodzą, oprócz „Perły Beskidów”, Brenna, Istebna, Szczyrk oraz Ustroń.  Każda z gmin ma swoją specyfikę i oferuje inny rodzaj pozytywnej energii:

Brenna – siła spokoju;

Istebna – siła tradycji;

Szczyrk – siła energii;

Ustroń – siła zdrowia;

Wisła – siła źródeł.

Zatrzymać się w Wiśle

Na miłośników Wisły czeka ponad 9 000 miejsc noclegowych w różnorodnym standardzie. Turyści mogą wybierać spośród oferty ekskluzywnych apartamentów, hoteli z pełnym wyposażeniem oraz pensjonatów czy dobrze rozwiniętej oferty agroturystycznej lub kwater prywatnych. Na piechurów, którzy chcą wędrować szlakami, czekają gościnne schroniska, w których można zatrzymać się na noc.

Punktem obowiązkowym jest poznanie Wisły od kuchni. Umożliwia to bardzo szeroko rozbudowana baza gastronomiczna. Puby, restauracje, gospody, karczmy regionalne, pielęgnując pradawne receptury, oferują dania zarówno regionalne jak i europejskie. Rozkosz podniebienia zapewnią typowo lokalne potrawy: kapuśnica, miodula, kita, okrowanki, żebroczka czy chuda jewa.

Wisła dzisiaj

Wisła, to popularny kurort górski, raj dla narciarzy i miłośników aktywnego wypoczynku. Każdego roku tysiące turystów przekracza jej granice, by poznać smak różnorodnych atrakcji. Miasto kusi doskonałą infrastrukturą turystyczną i rekreacyjną, lokalną kuchnią i wspaniałą przyrodą. Dla tych, co zdecydują się poznać wyjątkowe walory Wisły czeka bogata baza noclegowa i gastronomiczna. Dzięki inwestycjom w rozwój infrastruktury sportowej, miasto stało się centrum światowych wydarzeń. Skocznia narciarska K-120 w Wiśle Malince im. Adama Małysza, która wpisała się w historię rekordów ustalanych w tej dyscyplinie, po modernizacji jest najnowocześniejszym obiektem tego typu w Polsce. Dziś odbywają się tu międzynarodowe zawody w skokach narciarskich na światowym poziomie.

Wisła dawniej

Wisła przeszła długą drogę rozwoju od osady pasterskiej do współczesnej miejscowości wypoczynkowej i uzdrowiskowej. Przez wieki podlegała wpływom różnych kultur. Za to dziś miasto jest uosobieniem tolerancji i otwartości. Na każdym kroku przemawia szacunek do tradycji.  Począwszy od przemyślanej i spójnej architektury, która nawiązuje do typowego dla Wisły modernizmu z okresu dwudziestolecia międzywojennego, po celebrowanie ludowych zwyczajów. Wisła była kiedyś wsią związaną terytorialnie z Cieszynem, zamieszkiwaną przez pasterzy zwanych Wałachami. Przywędrowali oni na te tereny w XVI wieku z południowych Karpat. Miasto zaczęło odchodzić od pastersko – rolniczego klimatu dopiero pod koniec XIX wieku. Od tego momentu zaczyna się historia Wisły, jako miasta uzdrowiskowego. Propagator wyjątkowych walorów Wisły Bogumił Hoff uległ pięknu górskiego krajobrazu. Dzięki jego działaniom do „Perły Beskidów” zaczęli przyjeżdżać wybitni intelektualiści, m.in. Maria Konopnicka, Bolesław Prus czy Władysław Reymont. W latach 30. XX wieku Wisła przemieniła się w stację klimatyczną, miejscowość popularną i chętnie odwiedzaną. Powstały pierwsze pensjonaty i wille dla letników.  Prawdziwy rozwój miasta nastąpił w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Wtedy powstała linia kolejowa, odkryty basen i drewniana skocznia narciarska. Wisła to jedno z najmłodszych miast polskich. Prawa miejskie otrzymała dopiero w 1962 r.

Na drodze zabytków

Miłośnicy zabytków będą mieli w Wiśle czas doskonale zagospodarowany. Na uwagę zasługuje Zamek Prezydenta RP, wybudowany w latach 1929- 1930 i przekazany Prezydentowi Ignacemu Mościckiemu. Zamek jest prawdziwą perłą wiślańskiej architektury.  Rozwiązania stosowane w trakcie jego budowy były bardzo awangardowe i wyprzedzały czasy, w których powstawał. Dziś Zamek oficjalnie spełnia funkcję rezydencji głowy państwa. Dolny Zamek istnieje obecnie jako hotel i restauracja. Znajdująca się tam kaplica stanowi jeden z punktów Szlaku Architektury Drewnianej. Prezydencka rezydencja w Wiśle weszła w rejestr takich obiektów zabytkowych jak m.in. Wawel w Krakowie, Zamek i Łazienki Królewskie w Warszawie, pałacyk myśliwski w Spale, pałac w Białowieży czy zamek w Poznaniu.

Warto polecić również Zameczek Myśliwski Habsburgów. Na terenie Wisły stanowi on jeden z punktów Szlaku Architektury Drewnianej i jedną z ostatnich, zachowanych do dnia dzisiejszego, budowli tego typu, powstałych na ziemiach beskidzkich. Pierwotnie został wybudowany na Przysłopie pod Baranią Górą, jako pałacyk myśliwski dla arcyksięcia Fryderyka Habsburga, który przyjeżdżał do Wisły polować na głuszce. Później pełnił funkcję schroniska turystycznego. W drugiej połowie lat 80 ubiegłego wieku, dzięki zaangażowaniu Polskiego Towarzystwa Turystyczno - Krajoznawczego, został przeniesiony do centrum Wisły. Dziś znajduje się w nim siedziba wiślańskiego oddziału PTTK.

Niektóre wiślańskie zabytki znalazły się na trasie Szlaku Architektury Drewnianej utworzonej na terenie województwa śląskiego. Szlak obejmuje 93 obiekty i ma długość 1060 km. Wśród wiślańskich budowli, które zasłużyły na uznanie i ocalenie od zapomnienia, znalazły się m.in. Muzeum Beskidzkie, Zameczek Myśliwski Habsburgów, Kościół Znalezienia Krzyża Świętego czy Kaplica przy Zamku Prezydenta RP. W Muzeum Beskidzkim zwraca uwagę wystawa kultury ludowej górali oraz drewniane chałupy góralskie, które znajdują się na jego zapleczu. Przy Kościele Znalezienia Krzyża Świętego, położonego w Wiśle Głębce, podziwiać można drewnianą wieżę z 1575 r.

Szlak Habsburgów

Warto wybrać się na spacer Szlakiem Habsburgów, który jest poświęcony obecności rodu Habsburgów na wiślańskich ziemiach. Trasa liczy ok. 20 km i prowadzi od Zameczku Myśliwskiego Habsburgów przez Oazę, Czarne (wylęgarnia pstrąga, gospoda Rackelhahn, budynek dawnej leśniczówki - dziś Nadleśnictwa Wisła), Zadni Groń (nieistniejący Zameczek Myśliwski arcyksięcia Fryderyka Habsburga, kaplica oraz oficyny), przez Szarculę w kierunku Przysłopia (Leśniczówka z 1863 r. – obecnie izba leśna) i dalej aż na szczyt Baraniej Góry.

Kościoły

W Wiśle, na co dzień harmonijnie funkcjonują obok siebie różne wyznania. Miasto pod względem liczby wyznań jest ewenementem na skalę całego kraju. Przeważająca większość mieszkańców stanowią luteranie. Katolicyzm, to drugie co do wielkości wyznanie w „Perle Beskidów”. W Wiśle spotkać można zarówno kościoły ewangelickie i katolickie, jak i zielonoświątkowe, Adwentystów Dnia Siódmego, Wolnych Chrześcijan. Aktywna jest także Społeczność Świadków Jehowy oraz zbory: Chrześcijan Baptystów i Stanowczych Chrześcijan.  Na uwagę zasługuje kościół ewangelicko – augsburski Apostołów Piotra i Pawła w Wiśle, położony w samym centrum miasta, który wzniesiono w latach 30 XIX wieku.

Miasto dla aktywnych

Wisła to prawdziwy raj dla miłośników aktywnego wypoczynku. Rozbudowana infrastruktura umożliwia uprawianie większości dyscyplin sportowych.  W każdej chwili można udać się na piesze wędrówki, wspinać, biegać, jeździć na rowerze, uczestniczyć w grach zespołowych, grać w tenisa, jeździć na nartach i konno, pływać a nawet latać, czy uprawiać sporty ekstremalne. Zimą do miasta przyjeżdżają tysiące fascynatów białego szaleństwa. I nic dziwnego. Jak przystało na Zimową Stolicę Regionu, w której śnieg pada od listopada i utrzymuje się przez blisko 100 dni w roku, Wisła posiada doskonałe warunki do uprawiania narciarstwa. Miłośnicy szusowania po stokach mają do dyspozycji ponad 30 wyciągów narciarskich z doskonale przygotowanymi trasami zjazdowymi, a także wiele kilometrów certyfikowanych tras narciarstwa biegowego FIS na Przełęczy Kubalonka.

Ci, którzy potrzebują wypoczynku z adrenaliną, mogą spróbować swoich sił w parkach linowych, czy we wnętrzu dwuosobowej kuli sferycznej zwanej „Zorbing”. Mocnych wrażeń dostarcza również jazda offroadowa jeepami i skuterami śnieżnymi.

W Wiśle miłośnicy gór i koni mogą również uprawiać górską turystykę jeździecką, podziwiając urocze zakątki miasta i Beskidów z perspektywy końskiego grzbietu.

Na turystów czekają także doskonale oznaczone szlaki turystyczne i spacerowe. 150 km oznaczonych tras prowadzi przez Beskidy i zapewnia piechurom niezapomniane widoki. Beskidy są bardzo bezpiecznymi górami, a jednocześnie jednymi z najpiękniejszych w Europie. Piękne barwy jesieni, ośnieżone stoki i oszronione drzewa, przyroda budząca się do życia na wiosnę, czy łąki i lasy w pełnym słońcu, powodują, że Beskidy są piękne o każdej porze roku.

Po aktywnie spędzonym dniu można zrelaksować się i zregenerować siły w basenach czy gabinetach odnowy biologicznej.  

Cuda natury

Wiślańska przyroda zachwyca różnorodnością flory i fauny. Tajemnice drzemiące w naturze pozwala odkryć m.in. Ścieżka Dydaktyczno – Przyrodnicza na Baranią Górę. Wybierając się na kilkugodzinny spacer doliną Czarnej Wisełki na najwyższy szczyt polskiej części Śląska Cieszyńskiego – Baraniej Góry (1220 m n.p.m.), a później, do Wisły, doliną Białej Wisełki, można podziwiać m.in. różne formy skalne, źródła królowej polskich rzek, czy Muzeum Turystyki.

Na szczególną uwagę zasługują Kaskady Rodła – prawdziwy cud natury.  To niewątpliwie najpiękniejszy zespół naturalnych szesnastu progów wodnych o wysokości od 0,5 do 5 m, jakie można zobaczyć na terenie Beskidów.

Warto zobaczyć

W wolnym czasie warto odwiedzić Muzeum Narciarstwa, które zawiera bogatą kolekcję sprzętu narciarskiego, a niektóre eksponaty nart pochodzą z XIX wieku. Fani znakomitego skoczka Adama Małysza z pewnością odwiedzą Galerię jego trofeów sportowych. Rzeczywistych rozmiarów figurę mistrza Adama Małysza, wykonaną z białej czekolady, można podziwiać w holu Domu Zdrojowego. 

Wystawę eksponatów, związanych z życiem i twórczością górali Beskidu Śląskiego, można podziwiać w Muzeum Beskidzkim. Obrazują one podstawowe dziedziny życia, kultury i twórczości górali Beskidu Śląskiego takie jak: pasterstwo, tkactwo, obróbka drewna, ciesielstwo, kowalstwo oraz obróbka wełny i lnu. Muzeum Beskidzkie pozwala nam również poznać osobliwości męskiego i kobiecego stroju ludowego zróżnicowanego względem pór roku oraz przykłady sztuki ludowej. Ekspozycję uzupełniają wystawy czasowe o różnej tematyce. Przy Muzeum można podziwiać również Enklawę Budownictwa Drewnianego, na którą składają się kolyba wraz z koszorem, chata kumornika, kuźnia, pasieka pszczelarska i zielnik. Dzięki enklawie poznajemy dawne zwyczaje, dowiadujemy się jak dawniej się mieszkało i pracowało. To miejsce, które zatrzymuje wartości tej ziemi i jest atrakcją dla rodowitych Wiślan i turystów. Enklawa Budownictwa Drewnianego to okruch żywej kultury – okruch Ojcowskiego Domu.

 Do lokalnych atrakcji należy również Wiadukt w Wiśle Głębce o wręcz imponujących rozmiarach – ma siedem przęseł, 120 m długości i 25 m wysokości.

Bogatych wrażeń dostarcza spacer deptakiem po koronie zapory na Jeziorze Czerniańskim. Tama ma długość 280 m i wysokość 30 m. Zapora łączy wody potoków Białej i Czarnej Wisełki.

Spacerując górami warto zatrzymać się w Izbie Leśnej na Przysłopiu, która jest jednym z najstarszych drewnianych budynków na terenie miasta.  Można tam obejrzeć m.in. okazy roślin i zwierząt z tutejszych lasów, trofea łowieckie oraz dawne narzędzia leśne.

Beskidzka kultura

Wisła przez wieki żyła w izolacji. Sprzyjało to zachowaniu lokalnej gwary, rozwijaniu zamiłowań artystycznych wiślańskich górali i beskidzkiej kultury. Odrębny folklor Beskidu Śląskiego przejawia się w budownictwie, ubiorze, sztuce, pieśniach oraz obyczajach miejscowej ludności. Górale posiadają duże zdolności artystyczne. Robione ręcznie rzeźbione stoły, stołki, ławy, skrzynie czy niektóre naczynia należą do prawdziwych dzieł sztuki ludowej.

Do niewątpliwych osobliwości etnograficznych Beskidu Śląskiego należy  Izba Pracy Twórczej Jana Kocyana, uznanego twórcy ludowego na terenie Beskidu Śląskiego, która mieści się w drewnianej chałupie z początku lat 30 ubiegłego wieku. Można tam podziwiać wystawę jego rzeźb oraz dawne naczynia, żelazne garnki, formy na masło, drewniane łyżki, cedzaki, narzędzia bednarskie, kołodziejskie i stolarskie. Znajdują się tu również ekspozycje prac lokalnych rzeźbiarzy, malarzy, hafciarek, koronczarek. Zgromadzono tu także ciekawe współczesne malarstwo na szkle.

O zachowanie ludowych obrzędów i lokalnej tradycji dbają także liczne zespoły muzyczne.  Muzycy a'capella lub przy akompaniamencie góralskich kapel, wykonują pieśni regionalne, pasterskie, postne, biesiadne, okolicznościowe czy wiślańskie przyśpiewki.

Zapraszamy do wspólnej zabawy

Lokalną specyfikę i zwyczaje najlepiej poznać poprzez udział w imprezach kulturalnych, które na stałe wpisały się w kalendarz ważnych wydarzeń wiślańskich. Obowiązkowym punktem programu jest Tydzień Kultury Beskidzkiej, największa impreza folklorystyczna w Europie. Wybrane beskidzkie miasta, w tym Wisła, co roku na przełomie lipca i sierpnia, zamieniają się w niepowtarzalny korowód kolorów i dźwięków. Na t święto folkloru przyjeżdża blisko 4 000 wykonawców z całego świata. Koncertom towarzyszą targi twórczości ludowej, wystawy, kiermasze.

Oferta kulturalna Wisły jest bardzo szeroka i każdemu umożliwia znalezienie odpowiedniej dla siebie imprezy. I tak amatorów tradycji kusi m.in.: Święto Miodu, Dożynki, Dni Wisły, Lato z Filharmonią, Przegląd Orkiestr Dętych, Rajd Pojazdów Zabytkowych czy Beskidzki Piknik Country. Pamiątki, wyroby rzemieślnicze i artystyczne oraz lokalne produkty spożywcze można kupić w trakcie Jarmarków Regionalnych, które odbywają się na rynku w Wiśle.

źródło: Referat Promocji, Turystyki, Kultury i Sportu Urzędu Miejskiego w Wiśle